BalansU Weblog

Boeken waar ik als coach, counselor en orthomoleculair therapeut heel.....

Boeken waar ik als coach, counselor en orthomoleculair therapeut heel veel plezier aan heb beleeft en veel van geleerd heb. Inzichten die ik dagelijks in mijn praktijk kan toepassen. Interessant voor iedereen die werkt met mensen. Voor informatie over de boeken, klik op de titel.  Hans Schuiling

Wij zijn ons brein.

Voor iedereen die geïnteresseerd is in de werking van onze psyche. Ik heb van dit boek genoten. Zo helder als Dick Swaab dit toch moeilijke onderwerp bespreekt en inzichtelijk maakt voor mijals betrekkelijke leek vind ik heel bijzonder.

Hans Schuiling, Coach, Counselor en Orthomoleculair therapeut

The greatest terror a child

The greatest terror a child can have is that he is not loved,
and rejection is the hell he fears. I think everyone in the
world, to a large or small extent, has felt rejection. And with
rejection comes anger, and with anger some kind of crime
in revenge for the rejection, and with the crime guilt ~ and
there is the story of mankind.

John Steinbeck, East of Eden, 1952

Overgenomen gevoelens

Als gevoelens in een opstelling worden overgenomen van iemand anders spreken we van “overgenomen gevoelens” of “systeem-emoties”. Omdat deze gevoelens bij de cliënt horen, hij of zij er vaak al levenslang herinnering aan heeft is de cliënt zich vaak niet bewust van deze gevoelens. Overgenomen gevoelens, voelen als gevoelens van jezelf. Je kunt deze gevoelens op verschillende manieren herkennen. Als eerste herken je ze door het effect dat deze gevoelens hebben op anderen. Omdat het om overgenomen gevoelens gaat (systeem-emoties) is de cliënt in contact met het systeem en het daarbij horende systeemveld, en dat is voelbaar voor anderen. De aanwezige toeschouwers en representanten, die op dat moment allemaal onderdeel uitmaken van het systeem, merken dit doordat ze rillingen krijgen, kippenvel, de spanning voelen toenemen. Een tweede manier om emoties waar te nemen die zijn overgenomen is de cliënt als geheel waar te nemen. Het is alsof de huid transparant is en de emoties vanuit de persoon zelf lijken te komen. En derde is, dat er zich iets anders laat zien dan de omstandigheden of de vraag die gesteld was. Een kind gaat zich gedragen als een volwassene of andersom. Dit merk je als je naar de gelaatsuitdrukking kijkt, aan het stemgeluid, de ademhaling. Als opsteller is het belangrijk dit waar te nemen en de cliënt hier liefdevol op te wijzen. Hiermee voorkom je verstrikkingen en blijft de opstelling zuiver. Hans Schuiling

Alleen verder!

De vrouw die tegenover mij zit geeft een sterke indruk. Als ze begint te vertellen over haar leven tot nu toe blijkt dat de sterke uitstaling een keurig opgebouwd masker is waar niemand achter mag kijken. Ze vertelt dat ze zich schaamt om hulp in te roepen. Per slot is ze zelf goed opgeleid als psychotherapeut dus zou het toch voor haar wel mogelijk moeten zijn haar hulpvraag te formuleren en er zelf mee aan de slag te gaan. Naarmate we verder spreken wordt duidelijk dat ze recent haar relatie heeft verbroken. Na 20 jaar geleefd te hebben naar de normen van haar vriend heeft ze de knoop doorgehakt om alleen verder te gaan. En nu is er die twijfel, die angst om alleen verder te gaan. Het verlangen naar het bekende, het vertrouwelijke knaagt. Heb ik er wel goed aan gedaan vraagt ze? Hoe voelt het is mijn wedervraag. Eigenlijk wel goed, maar ook onwennig. In de opstelling die volgt vraag ik haar iemand op te stellen voor haarzelf en voor de angst. Het opstellen van de angst, als symbool voor het onbekende pad, heeft als doel het onbekende pad te aanschouwen en te verkennen. Stap voor stap, gedachte na gedachte wennen aan de nieuwe situatie. Toen ze zich bewust werd richtte ze zich op en kon de angst recht in de ogen kijken. Er kwam zachtheid en vrede in haar ogen. Een eerste mooie stap naar een ander, “leven”. Hans Schuiling

Het Genogram,

De basis voor een opstelling is een genogram. Een genogram is een overzicht van de leden uit het familiesysteem. Alle leden uit het familiesysteem horen in dit overzicht te worden opgenomen. De levenden maar ook de doden, partners, gescheiden partners, doodgeboren kinderen, maar ook miskramen en eventuele abortussen. Daarnaast is het belangrijk om bijzondere gebeurtenissen te vermelden. Als je start met een opstelling is het de bedoeling dat de cliënt het genogram heeft uitgewerkt zodat de opsteller een overzicht heeft. Wat ook wel gebruikelijk is, is dat de opsteller door middel van een diepte interview de cliënt bevraagt en vervolgens op basis van de verstrekte gegevens het genogram samenstelt. Het diepte interview geeft met de ervaring van de opsteller zicht op mogelijke verstrikkingen en dynamieken in het familiesysteem. Vanuit de systemische kijk hoeft de cliënt niet alle details van de familie weer te geven. Wat wel van belang is zijn mogelijke familiegeheimen. Bij familiegeheimen kun je denken aan, was er iemand “fout” in de oorlog. Worden er familieleden bewust buiten het familiesysteem gehouden, worden er leden doodgezwegen, is er sprake geweest of nog van mishandeling, incest. Als al deze gegevens er zijn kan de opstelling beginnen. Het is de kunst om precies zoveel te weten van de cliënt dat de informatie bijdraagt aan de fenomenologische waarneming van begeleider en representanten. Het maken van een genogram is een belangrijke stap voor de cliënt om zicht te krijgen op het familiesysteem van herkomst en een essentiële eerste stap voor het succesvol laten verlopen van een opstelling. 

Voor deze samenvatting heb ik gebruik gemaakt van het boek Vonken van Verlangen van Wibe Veenbaas ea.

Hans Schuiling

Ziekte

Ze was veel te snel weer aan het werk gegaan. Haar re-integratie verliep ogenschijnlijk op rolletjes maar naarmate de maanden verstreken nam de vermoeidheid de overhand en moest ze noodgedwongen minder gaan werken. De terugslag kwam hard aan. Maar goed, de begeleiding was niet alles geweest, ze moest het allemaal zelf uitzoeken. Ook nu heeft ze het gevoel alles zelf te moeten uitzoeken. Ze zit naar zeggen in een vicieuze cirkel. De vermoeidheid waardoor ze haar werk niet meer kan doen zoals ze dat zo graag wil is het gevolg van kanker. De kanker is overwonnen, artsen hebben haar schoon verklaard, maar toch is daar die vermoeidheid een gevolg van haar langdurige behandelingen en de jarenlange gedachte dat kanker staat voor dood. In de opstelling staat kanker als symbool tussen de moeder en de dochter. Moeder en dochter staan afgedraaid van elkaar. Moeder een alcoholiste was er nooit echt voor haar ze hadden geen contact en konden elkaar niet bereiken. De slopende ziekte waar haar moeder uiteindelijk aan overleed staat symbool voor de kanker van mijn cliënte. Als ik de kanker naast de moeder zet kunnen dochter en moeder elkaar in de ogen kijken. Ze beseft dat haar strijd haar kanker te overwinnen eigenlijk een gevecht is met haar moeder. Toen ze uitsprak dat ze zo graag had gewild dat moeder er voor haar was en dat ze liever niet alles alleen had hoeven doen was het goed.

Hans Schuiling

Oorlog

Oorlog ontstaat wanneer de normale communicatiekanalen verstopt zijn, dan wordt het leger ingeschakeld om toch de doelen te bereiken. Jongens die vechten in een oorlog hebben vaak geen keus, je kunt er niet voor kiezen niet te gaan, je wordt gestuurd en komt vaak in een nachtmerrie terecht. Landsbelang gaat hier boven individueel belang. De films over Vietnam zijn, wat dat betreft,  berucht. In heb in opstellingen op de diverse plaatsen gestaan, als Japanner, als Duitser, als Nederlands soldaat in Europa maar ook als soldaat in Indonesië. Elke plek had zijn eigen onderwerpen maar steeds was de drive, het belang van het land en de ondergeschiktheid van het individu, voelbaar. Doden van een mens was vaak een simpele kwestie van overleven, het was jij of ik.

In een opstelling was er sprake van daders en slachtoffers, Duitsers en Nederlanders. De Duitsers waren in deze opstelling de dader. Na zoveel jaar had mijn cliënt de wens om hier vrede mee te krijgen, het verleden van zijn familie had hij lang genoeg gedragen. Op representanten niveau was ook nu nog de spanning tussen deze groepen voelbaar. Het leek alsof ze elkaar zo weer in de haren zouden vliegen. Beide doden konden nu ook hun ogen nog niet sluiten, waren eigenlijk niet dood en leefden nog voort. Pas toen er een opening kwam van slachtoffer naar dader, “ik zie waarom je dit gedaan hebt, ik zie je achtergrond” werd het beeld zachter en kwam er ruimte. Het kijken van de dader naar de slachtoffers, erkenning van de pijn door de dader vergrootte deze ruimte en er kwam rust. Er kwam een gemeenschappelijk veld waarin het mogelijk was dat beiden, dader en slachtoffer waren, hiermee kwam er rust. Nu was het mogelijk om de ogen te sluiten, te rusten en weg te gaan naar de een andere wereld.  

Voor mijn cliënt een beeld een impressie op dat moment, en dat hij heeft het meegenomen naar huis. Hij besefte op dat moment eigenlijk niet goed wat zich openbaarde. Pas veel later heeft hij hier meer inzicht in gekregen en drong het tot hem door wat hij gezien had.

Autonomie

Onlangs heb ik een coachtraject afgesloten met een man die al jaren werkt aan het opstarten van een eigen bedrijf maar steeds net niet de echte stap weet te zetten. De zoektocht begon in 2004 nadat de man ontslagen was in het kader van een reorganisatie. Aanleiding voor zijn bezoek aan mij was de test voor Hoog Sensitieve Personen die hij op de site van Hans Schuiling had ingevuld. Hij mailde dat hij volgens de test een hoog sensitief persoon bleek te zijn en wilde leren hoe hiermee om te gaan. Tegelijkertijd konden we dan de opstart van zijn bedrijf meennemen. Bij binnenkomst gaf hij gelijk al aan dat het niet makkelijk zou worden. Hij was al bij 3 loopbaancoaches geweest en zoals hij aangaf allemaal nog zonder het gewenste resultaat. In de daaropvolgend coachgesprekken komt naar voren dat mijn cliënt als middelste zoon uit een gezin van drie kinderen met alleen zonen opkijkt naar zijn vader. Zijn oudste broer is succesvol, zijn jongste broer is ook succesvol en woont in een prachtig huis. Ook hijzelf was tot aan zijn ontslag een succesvol ICT manager. Op mijn vraag hoe hij zijn toekomst ziet vertelde hij:” Ik zou graag met en voor kinderen werken”. Kinderen met een achterstand, angsten met dyslexie kortom de groep die het niet zo goed heeft en die ik best wel veel zou kunnen leren. Mijn cliënt had inmiddels al een scala aan opleidingen gevolgd die de basis vormden voor zijn toekomstige bedrijf. Wat maakte nu dat hij zich niet kon of niet durfde laten zien. In de individuele, door middel van objecten, opstelling die volgt stelt mijn cliënt zich op tussen de vader en de moeder. De oudste en jongste broerlagen op enige afstand van elkaar gezichten afgewend van de ouders en mijn cliënt. Op mijn vraag wat hij uit elkaar wil houden reageert mijn cliënt wat geprikkeld. Toch verteld hij even later dat er altijd spanning was in zijn gezin van herkomst. Altijd het gevoel het niet goed te doen, nergens bij te horen, geen band te hebben met zijn best wel strenge vader.

‘Wanneer je als kind onvoldoende kans krijgt om te experimenteren met nabijheid en afstand, met veilig, onveilig is de kans groot dat het onzeker wordt over zijn  “ïk” en over de inzet van zijn krachten en kunnen.” (“uit de maskermaker”). Als je als kind niet leert om dingen alleen op te lossen, ga je twijfelen aan je eigen kunnen.

Met dit inzicht in de hand heb ik met cliënt verschillende interventies ingezet om de eigenwaarde te versterken en zijn autonomie te vergroten. Al snel ging het beter met mijn cliënt. Hij is gestart met zijn bedrijf en ontdekt stap voor stap wat het betekent onafhankelijk te zijn en zijn eigen kracht te voelen.

Hans Schuiling